Panik Atak Nedir, Nasıl Geçer?

Özet: Panik atak, gerçek bir tehlike olmadığı hâlde bedenin devreye soktuğu yoğun bir "yanlış alarmdır"; birkaç dakikada zirveye çıkar; çoğu 5-20 dakika sürer, bazen daha uzun olabilir. Tekrarladığında ve "yine olacak" korkusu kaçınmaya dönüştüğünde panik bozukluktan söz edilir. İzmir Bostanlı'da Uzm. Klinik Psikolog Tansu Canpolat, bu döngüyü bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve gerektiğinde EMDR ile ele alır. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi bir değerlendirme görüşmesiyle planlanır.

İlk panik atağını yaşayan çoğu kişi kalp krizi geçirdiğini düşünüp acile gider — ve her şeyin "normal" çıkması bazen daha da kafa karıştırıcıdır. Oysa o yoğun belirtilerin bir mantığı vardır; bedeniniz size ihanet etmiyor, yalnızca yanlış bir anda alarma geçiyor.

Panik Atağın Belirtileri

Panik atak, aşağıdaki belirtilerin birkaçının aniden ve birlikte ortaya çıkmasıyla kendini gösterir:

• Çarpıntı, kalbin hızlı ya da düzensiz atması
• Nefes darlığı, boğuluyormuş hissi
• Göğüste sıkışma ya da ağrı
• Terleme, titreme, üşüme ya da ateş basması
• Baş dönmesi, sersemlik, bayılacakmış hissi
• Gerçek dışılık hissi (kendine ya da çevreye yabancılaşma)
• "Kontrolü kaybedeceğim" ya da "öleceğim" korkusu

İlk, yeni ya da farklı bir göğüs ağrısı; baskı hissi, kola/çeneye yayılma, yoğun terleme, bayılma ya da ağır nefes darlığı varsa gecikmeden 112'yi arayın veya en yakın acile başvurun. Fiziksel neden bir hekimce dışlandığında, panik atakla psikolojik çerçevede çalışmak mümkündür.

Panik Atak ile Panik Bozukluk Aynı Şey mi?

Hayır. Panik atak tek seferlik ya da ara ara yaşanan bir dalga olabilir; birçok insan hayatının bir döneminde yaşar. Panik bozukluk ise atakların tekrarlamasına, "yine olacak mı?" beklenti kaygısının eklenmesine ve kişinin atak yaşamaktan korktuğu yerlerden (otobüs, asansör, kalabalık) kaçınmaya başlamasına verilen addır. Kaçınma, kısa vadede rahatlatır ama uzun vadede yaşam alanını daraltarak sorunu besler. Bu döngüyü görünür kılmak, çözümün ilk adımıdır.

Panik atak çoğu zaman genel bir kaygı zemininde ortaya çıkar; yaygın kaygıyla başa çıkma üzerine ayrıntılı bilgi için kaygı ve anksiyete ile çalışma sayfasını inceleyebilirsiniz.

Panik Atakla Psikolojik Çalışma Nasıl İlerler?

Panik atakla çalışmada bilişsel davranışçı terapi (BDT) en çok araştırılmış ve etkili yaklaşımlardandır. Süreçte şunlar ele alınır:

• Bedensel belirtilerin (çarpıntı, baş dönmesi) nasıl "felaket" olarak yorumlandığı ve bu yorumun atağı nasıl büyüttüğü
• Nefes ve dikkat düzenleme becerileriyle atak anında bedeni yatıştırma
• Kaçınılan durumlara kademeli, güvenli ve kontrollü biçimde yeniden yaklaşma
• "Panik atak tehlikeli değildir" bilgisinin yaşayarak içselleştirilmesi

Panik atakların altında geçmiş zorlayıcı ya da örseleyici bir yaşantı belirginse, süreç EMDR ile de desteklenebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu ilk değerlendirme görüşmesinde birlikte belirlenir.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tanı ya da tedavi yerine geçmez. Panik ataklar sürekliyse ya da yaşamınızı belirgin biçimde etkiliyorsa bir uzmana başvurmanız önerilir.